Bireysel emeklilikte otomatik katılım ile ilgili aklınıza gelen her türlü sorunun cevabı

Bireysel emeklilikte otomatik katılım ile ilgili aklınıza gelen her türlü sorunun cevabı

1 Ocak 2017 tarihi itibari ile hayatımıza giren, bireysel emeklilikte otomatik katılım sistemi kafalarda soru işaretleri ile geldi. Bazı kişilerin zaten daha önceden bireysel emeklilik hesabı vardı şimdi yenisi açılınca o hesaplar ne olacak? Kesintiler nasıl yapılacak, nasıl değerlendirilecek, işten ayrılınca yada iş değişikliğinde ne olacak? Bu ve benzeri aklınıza gelebilecek her türlü sorunun cevabını aşağıdaki yazımızda sizler için derledik.

  1. Bireysel emeklilikte otomatik katılım uygulaması kimleri kapsayacak?

Türk vatandaşı veya mavi kartlı olup, 45 yasının altındaki tüm 4a ve 4c kapsamındaki çalışanlar ve çalışmaya yeni başlayacaklar uygulamaya dahildir. Özel sektör çalışanları bağlı bulundukları is yerinin büyüklüğü göz önünde bulundurularak, belirli bir takvime göre sisteme dahil edilecektir. 1000 kişi üzerinde çalışanı olan firmalar 1 Ocak 2017 itibari ile sisteme geçecek.

  1. Otomatik Katılım zorunlu bir uygulama mı?

Sisteme giriş zorunlu ancak belirlenen şartlar dahilinde çıkış serbest olacaktır.

  1. Çalışanlar kendileri mi emeklilik şirketine başvuracak?

Hayır, kurumlar ve işverenler çalışanlarını temsilen seçecekleri emeklilik şirketi ile anlaşma imzalayarak Otomatik Katılıma girişlerini sağlayacaktır.

  1. Otomatik Katılım uygulamasında katkı payları nasıl ödenecek?

İşveren, her ay çalışanı için ödediği prime esas kazançtan (kamu personeli için emeklilik keseneği) kesinti yapıp, en geç çalışanının ücretinin ödeme gününü takip eden is günü, emeklilik şirketine aktarmakla yükümlüdür. (Maaş ve benzeri ödemeler ve prim ve benzeri ödemeler)

  1. Otomatik BES uygulamasında ödenecek minimum ve maksimum katkı payı tutarı ne olacak?

Otomatik Katılım Sistemi’ne (OKS) dahil olan tüm çalışanlardan prime esas kazancının %3‘ü katkı payı olarak maaşlarından kesilecektir. Örneğin 1.647 TL** alan asgari ücretli çalışanların ödeyeceği katkı payı tutarı aylık 50 TL olacak. Çalışan, Otomatik Katılım için maaşından daha yüksek oranda kesinti yapılabilmesini talep edebilecektir. Prime esas kazancın üst sınırı 2016 yılı için 10.705,50 TL olmakla birlikte, çalışanlar tarafından ödenebilecek katkı payına ilişkin bir üst sınır henüz net değildir.

Örneğin; 1.647/%3=50 TL kişinin AGI dahil 1.300-50=1.250 TL. Her türlü ödemede brütün %3 OKS olarak hesaplanıp net kazançtan düşecektir.

** 2016 yılı Asgari Brüt Ücret üzerinden hesaplanmıştır.

  1. Çalışanın katkı payı ödemeye ara verme hakkı var mı?

Sistemden erken çıkış haklarını kullanmayan çalışanlar dilerlerse, katkı payı ödemelerine ara verebilecektir. Ara verme koşulları henüz netleşmemiş olup, Hazine Müsteşarlığı’nca netleşecektir.

  1. Otomatik Katılım’da işveren de çalışan gibi katkı yapacak mı?

Hayır, Otomatik Katılım‘da sadece çalışanlar katkı payı ödemesi yapacaktır.

  1. Bireysel emeklilikte otomatik katılım uygulamasından çıkma hakkı var mı?

Çalışanlar, sözleşmelerinin yürürlüğe girdiğinin kendilerine bildirildiği tarihten itibaren 2 ay içinde sistemden çıkma talebinde bulunabilecektir. Bu durumda çalışan “cayma” hakkını kullanmış sayılacaktır. Katılımcılar, cayma süresinden sonra da sistemden istedikleri zaman ayrılabilecektir. Ayrılma şartları, yeni yasal düzenlemelerle birlikte netleşecektir. fakat 2 yıl sonra tüm çalışanlar için sisteme katılım sorunlu olacak ve cayma hakkı verilmeyecek.

  1. Cayma hakkının kullanılması durumunda ödenen katkı paylarından kesinti yapılacak mı?

Hayır, herhangi bir kesinti yapılmayacaktır. Çalışanın cayma hakkını kullanması durumunda, ödenen katkı payları, varsa hesapta bulunan yatırım gelirleri ile birlikte on is günü içinde kendisine iade edilecektir.

  1. Otomatik Katılım’dan ne zaman emekli olunacak?

Mevcut BES’teki şartlar Otomatik Katılım için de geçerlidir. Sistemde 10 yıl kalan ve 56 yasını dolduran çalışanlar, emekliliğe hak kazanacaklardır.

  1. Otomatik Katılım’dan erken çıkış yapıldığında devlet katkısının tamamı alınabilecek mi?

Mevcut devlet katkısı hak ediş süreleri, yeni sistemde de aynen geçerlidir. Devlet katkısını hak ediş süreleri aşağıdaki gibidir:

  • İlk üç yıl içinde sistemden çıkıldığı takdirde hak kazanılmamaktadır.
  • Üçüncü yılın sonunda %15’i,
  • Altıncı yılın sonunda %35’i,
  • Onuncu yılın sonunda %60’ı,
  • Emekliliğe hak kazanıldığı takdirde tamamı.
  1. Çalışan is yeri değişikliği yaptığında ne olacak?

Çalışan is yeri değişince yeni is yerindeki plana birikim transferi ya da plan değişikliği ile geçiş yapar. Çalışan iş değiştirdiğinde yeni işvereninde OKS kapsamında bir emeklilik planı yok ise, mevcut emeklilik planına devam edebilir. Çalışanın böyle bir talebi olmaz ise, emeklilik sözleşmesi sonlandırılacaktır. Çalışan bu yöndeki talebini, is yeri değişikliğini izleyen ayın sonuna kadar şirkete bildirmek zorundadır.

  1. Bireysel emeklilikte otomatik katılım Sistemi’nde devlet teşviği var mı?

Devletin süreçte üç türlü katkısı olacaktır.

  • Maaşlardan kesilip, BES’e ödenen katkı paylarına devlet de yüzde 25 katkı yapacaktır. Yani, maaşınızdan her ay 100 TL kesilip, emeklilik hesabınıza yatırıldığında; devlet de her ay hesabınıza 25 TL yansıtacaktır.
  • Cayma hakkını kullanmayan çalışanlara, mevcut devlet katkısı hak ediş koşulları dahilinde, bir defaya mahsus olmak üzere 1.000 TL ek devlet katkısı ödenecektir.
  • Emekliliğe hak kazanan katılımcılara, en az 10 yıllık gelir sigortası almayı tercih etmeleri durumunda, birikimlerinin %5’i kadar da ek devlet katkısı ödemesi yapılacaktır.
  1. İşveren, maaştan yapılan kesintiyi emeklilik şirketine aktarmazsa ne olacak?

İşveren; katkı payını zamanında şirkete aktarmaz veya geç/eksik aktarırsa, çalışanlarını sisteme dahil etmezse, çalışanın birikiminde oluşan parasal kaybından sorumlu olacaktır. Her bir ihlal için, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca işverene 100 TL idari para cezası uygulanacaktır.

  1. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) mevcut sözleşmesi olan çalışanlar, Otomatik Katılım’a dahil olacak mı?

Evet, Otomatik Katılım Sistemi’ne dahil olma şartı taşıyan tüm çalışanlar sisteme dahil olacaktır.

  1. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) mevcut sözleşmesi olan çalışanlar, ilave 1.000 TL devlet katkısından yararlanacak mı?

Otomatik Katılım öncesinde BES’i olan katılımcılar 1000 TL ilave devlet katkısından yalnızca Otomatik Katılım planına dahil olmaları ve cayma hakkını kullanmamaları halinde hak kazanabileceklerdir.

  1. Bireysel Emeklilik Sistemi’ne önceden dahil olan katılımcılar için Otomatik Katılım’ın avantajları nelerdir?

Katılımcılar, mevcut sözleşmeleri için aldıkları %25 devlet katkısının yanı sıra Otomatik Katılım sözleşmesi için de %25 devlet katkısı avantajı elde edecektir. Ayrıca katılımcıların, 2 aylık cayma süresi sonunda otomatik Katılım Sistemi’nde kalması durumunda, ilave 1.000 TL devlet katkısı hak edişi bulunmaktadır. Emeklilik hakkının kazanılması ve birikimlerin en az 10 yıllık gelir sigortasına aktarılması durumunda ise, toplam birikimin %5’i kadar daha “ek devlet katkısı” eklenecektir.

  1. Otomatik Katılım kapsamı dışında BES sözleşmesi olan bir katılımcı için uygulanan devlet katkısı limiti bu sözleşmeler için de geçerli olacak mı? Yoksa Otomatik Katılım için devlet katkısı üst sınırı ayrıca mı belirlenecek?

Otomatik Katılım kapsamındaki sözleşmeler için devlet katkısı üst sınırı BES sözleşmelerinin devlet katkısı limitinden ayrı hesaplanacaktır. Örneğin, 2016 yılı için Otomatik Katılım kapsamı dışındaki sözleşmesi için azami 4.941 TL devlet katkısı hesaplanırken, Otomatik Katılım kapsamındaki sözleşmesi için ayrıca 4.941 TL devlet katkısı hesaplanacaktır.

  1. Otomatik Katılım kapsamında elde edilen emeklilik ve devlet katkısına esas süreler, diğer BES sözleşmeleri kapsamında elde edilen emeklilik ve devlet katkısına esas süreler ile birleştirilebilir mi?

Otomatik Katılım kapsamında elde edilen emeklilik ve devlet katkısına esas süreler ile diğer hak ve yükümlülükler, Otomatik Katılım kapsamında kurulmamış BES sözleşmeleri ile birleştirilemez.

  1. Bireysel emeklilikte otomatik katılım ile sisteme girenlerden kesinti yapılacak mı?

Sistemde Fon İşletim Gider Kesintisi (FIG) dışında bir kesinti yapılmaz. Fon işletim gider kesintisi oranı henüz netleşmemiş olup, yeni yasal düzenlemelerle birlikte netleşecektir.

  1. Çalışanlar, sisteme giriş esnasında herhangi bir fon tercihi bulunmazsa katkı payların hangi fonlarda yatırıma yönlenecektir? Fon dağılım değişikliği yapmasının bir sınırı var mıdır?

Çalışanlar tarafından faizli/faizsiz fon tercihinin yapılmaması durumları için, işveren anlaşma yapacağı emeklilik şirketine ön tanımlı bir tercihte bulunabilir. Bu kapsamda, katkı payları yapılan tercih doğrultusunda öncelikle 2 aylık süre boyunca faizli/faizsiz fonlarda değerlendirilir, akabinde ise standart fonda yatırıma yönlendirilmeye devam eder. Çalışanlar yılda 6 defa fon dağılım değişikliği yapabilir.

  1. Otomatik Katılım’da ek katkı payı ödemesi yapılabilir mi?

Çalışanın ücretinden yapılacak kesinti dışında katkı payı ödemesi yapılmayacaktır.

  1. Birden fazla işverenle çalışanlar için Otomatik Katılım kapsamında her bir işvereni ile birden fazla emeklilik sözleşmesi açılabilir mi?

Çalışanın her bir işvereni nezdinde Otomatik Katılım sözleşmesi açılacaktır.

  1. Mevcut is yerinde SGK’dan emekli ve 45 yasın altında halen çalışan varsa, Otomatik Katılım ile sisteme dahil edilecek mi?

Evet, Otomatik Katılım uygulamasına dahil edilecektir.

  1. Çalışanın maaşı üzerinde haciz/nafaka gibi yasal kesintiler varsa (maaşın %25’i düzeyinde) katkı payı ödemesi için maaşından kesinti yapılabilir mi?

Prime esas kazanç ve emeklilik keseneği etkilenmediği sürece ödenecek katkı payı tutarı değişmez.

  1. Çalışan issiz kaldığında Otomatik Katılım kapsamındaki sözleşmesi devam edebilir mi?

Çalışan ilgili emeklilik planına devam etmek isterse, bu sözleşmeye ilişkin tasarrufta bulunma hakkı çalışandadır.

  1. Cayma hakkı ve erken çıkış işlemi arasında fark nedir?

Cayma hakkı süresinden sonra sistemden çıkış yapılması durumunda getiriden %15 stopaj kesintisi yapılır.

  1. Katılımcı isten çıktığında dışarıdan ödeme yapabilecek mi?

Çalışan isten ayrılması durumunda, katkı payı ödemeye dışarıdan devam edebilir, hesabını ondurabilir yada sonlandırabilir.

  1. Sistemde olan çalışanın vefatı durumunda süreç nasıl ilerlemektedir?

Çalışanın vefat etmesi durumunda birikimi mirasçılarına ödenir.

  1. Uzun süreli ücretsiz izin kullanımlarında kesinti yapılacak mı?

Çalışana izin kullanımı boyunca prim yatırılmadığından kesinti yapılmayacaktır.

Bireysel Emeklilik Sistemi ile ilgili daha fazla bilgi almak için aşağıdaki yazımızı da okumanızı öneriyoruz.

Bireysel Emeklilik Sistemi

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ